Ağustos’ta Sanayi Üretimi Toparlandı

Sanayi Üretim Endeksi, Ağustos 2016

TÜİK | Açıklanma tarihi: 10.10.2016

TÜİK tarafından yayınlanan Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) verilerine göre, 2016 Ağustos ayında takvim etkisinden arındırılmış sanayi sektörü üretimi, 2015’in aynı ayına göre yüzde 2,2 oranında artış kaydetmiştir. Yılın ilk 8 ayının ortalama üretim endeksi ele alındığında ise önceki yılın aynı dönemine göre takvim etkisinden arındırılmış verilerle yüzde 2,3 oranında artış söz konusudur. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılarak düzeltilmiş SÜE, Temmuz ayındaki yüzde 7,2’lik düşüşü takiben Ağustos’ta aylık yüzde 9,4 oranında artışla toparlanmış, hatta 128,7 değerini alarak tarihsel rekor düzeyde gerçekleşmiştir.

Ağustos ayında takvim etkisinden arındırılmış verilere göre dayanıksız tüketim mallarında yüzde 5,8 ve enerjide yüzde 3,7 olan üretim artışları sektörün genel performansını olumlu etkilemiştir. Dayanıklı tüketim malı üretiminde yıllık yüzde 1, ara malı üretiminde yüzde 0,9 ile görece ılımlı artışlar yaşanırken sermaye malı üretiminin yüzde 1,3 daraldığı görülmektedir. Yılın ilk 8 ayına bakıldığında önceki yılın aynı dönemine göre dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,4’lük üretim daralması dikkat çekmektedir. Buna karşılık enerji yüzde 4,6 ve dayanıksız tüketim malları yüzde 4,1 büyüme ile sektörün geneline kıyasla güçlü performans sergilemiştir. Sermaye malı ve ara malı üretimi ise Ocak-Ağustos döneminde yıllık yüzde 1,2 oranında artış göstermiştir.

Sanayi sektörünün yüzde 80’inden fazlasını oluşturan imalat sanayiinde üretimin Ağustos’ta takvim etkisinden arındırılmış verilerle önceki yılın aynı ayına göre 1,5 oranında arttığı görülmektedir. Buna karşılık madencilik yüzde 4,3, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise yüzde 5,3 oranlarında yıllık büyüme ile imalatta süregelen yavaşlığın etkilerini kısmen telafi etmiştir. Yılın ilk 8 ayında ise SÜE imalat sanayiinde yüzde 2, madencilikte yüzde 1,8 ve elektik, gaz, buhar ve iklimlendirmede üretimi yüzde 4,8 artış kaydetmiştir.

Ağustos ayında imalat sanayi kapsamında yer alan 24 sektörden 14’ü yıllık üretim artışı gösterirken en yüksek üretim genişlemesi kaydeden sektörler makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı (yüzde 35,2), bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı (yüzde 26,3) ve temel eczacılık ürünleri imalatı (yüzde 21,2) olmuştur. En büyük ihracatçı sektör olan motorlu kara taşıtları Ağustos’ta yıllık yüzde 6,1 üretim kaybı yaşarken makine ve teçhizat imalatı da yüzde 6 daralmıştır. Buna karşılık diğer öne çıkan sektörlerden giyim eşyaları imalatı yüzde 5,7, kimyasal ürün imalatı yüzde 3,4 artarken ana metal ve tekstilde yüzde 1,1 ve yüzde 0,7 gibi ılımlı üretim artışları gözlenmiştir.

2016’nın ilk çeyreğindeki yüzde 4,7’lik güçlü artışın ardından ikinci çeyrekte yüzde 2,5 ile bir miktar yavaşlama gösteren sanayi üretimi Temmuz ayı ile birlikte üçüncü çeyreğe zayıf bir başlangıç yapmıştı. Ağustos ayında beklenenden olumlu gerçekleşen sanayi üretimi belirgin bir toparlanma kaydetmiş olsa da son üç ayın ortalamasına göre arındırılmamış endeksin yüzde 1,3 oranında bir yıllık daralma göstermiş olması Eylül verisiyle birlikte kesinleşecek üçüncü çeyrek büyümesinin büyük olasılıkla düşük geleceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte Eylül ayına ilişkin kapasite kullanım oranları, reel kesim güven endeksi, kredi büyümesi, sermaye malı ithalatı, PMI gibi öncü göstergeler 15 Temmuz darbe girişiminin etkilerinin kısa süreli olduğunu ve sanayi faaliyetinde hızlı bir toparlanma gerçekleştirilebildiğini göstermektedir. Diğer yandan küresel ekonomideki belirsizlik ve yavaş büyüme ortamı özellikle ihracat kanalıyla Türkiye ekonomisi açısından belirsizlikleri arttırmaktadır. Enflasyondaki düşüşe rağmen Fed’in yıl sonunda faiz artırma beklentisinin yükselmesi ve süregelen diğer dış kırılganlıklar büyüme açısından risk oluşturmayı sürdürmektedir. Ancak alınan önlemlerin de katkısıyla, dördüncü çeyrek itibarıyla ekonomik aktivitenin yine iç talep ağırlıklı olarak bir miktar ivmelenmesi ve 2017’de güç kazanması olası görünmektedir.