Dış Ticaret Açığında Düşüş Devam Ediyor

İhracat

TÜİK tarafından açıklanan dış ticaret endeksi verilerine göre Temmuz 2016’da dolar bazında yıllık yüzde 11,5 düşüşle 9,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen ihracat, miktar endeksi bazında önceki yılın aynı ayına göre yüzde 7 oranında azalmıştır. Ancak bu düşüşte Temmuz ayında Ramazan Bayramı’ndan kaynaklı işgünü kaybı da etkili olmuştur. Nitekim takvim etkisinden arındırılmış ihracat miktar endeksi Temmuzda yıllık yüzde 0,7 ile çok daha ılımlı bir düşüş göstermiştir.

Temmuz’da ihracat birim değer endeksi ise yıllık yüzde 4,7 azalma göstermiştir. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütün sektöründe yüzde 13,7, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 6, yakıtlarda yüzde 28 ve 'imalat (gıda, içecek, tütün hariç) sanayinde %3,7 azalmıştır.

Diğer yandan azalan mevsimsellikten arındırılmış ihracat miktar endeksinin Temmuz’da yüzde 12,9 gibi sert bir düşüş göstermesi söz konusu dönemde ihracattaki daralmanın yalnızca mevsimsel faktörlerden kaynaklanmadığına işaret etmektedir (arındırılmamış endeksteki aylık düşüş yüzde 23,3 olmuştur).

Temmuz’da ihracatın önemli bir kısmını oluşturan dayanıklı tüketim malları ihracatı yıllık yüzde 19 oranında daralırken binek otomobilleri yüzde 22 artışla sektörün geneline kıyasla çok olumlu bir performans göstermiştir. Genel olarak imalat sanayiinde ise yüzde 13,3’lük bir ihracat daralması söz konusu olmuştur. 

İthalat

Temmuz’da dolar bazında yıllık yüzde 19,7 azalışla 14,6 milyar dolara gerileyen ithalat aynı dönemde miktar endeksi bazında yüzde 12 düşüş göstermiştir. Bu düşüş takvim etkisinden arındırılmış verilerle ise yüzde 9 olarak gerçekleşmiştir. 2015’in aynı ayına kıyasla Temmuz 2016’da Türkiye’nin yaptığı bir birim ithalatın değerinde yüzde 8,6’lık gerileme söz konusu olmuştur.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise Haziran’da önceki aya göre yaşanan yüzde 10,5’lik aylık artışın ardından Temmuz’da yüzde 16,6 gibi sert bir gerilemeyle son 2 yılın en düşük seviyesinde ölçülmüştür.

Temmuz’da ithalat miktar endeksinin gösterdiği yıllık düşüşte özellikle tüketim mallarındaki yüzde 23,6’lık düşüş etkili olmuştur. Önemli ithalat kalemlerinden olan binek otomobilleri ithalatı 26,9 oranında yıllık gerileme göstermiştir. Sermaye mallarındaki yüzde 9’luk gerileme ise esas itibarıyla taşımacılık araçlarından kaynaklanmış, taşımacılık aracı haricinde kalan ithalat hacmi yüzde 1 artış göstermiştir. Temmuz 2016’da ham madde (ara mal) ithalatı yüzde 10 oranında düşüş göstermiş ve bu düşüşte özellikle sanayi ham maddeleri rol oynamıştır.

Dış Ticaret Haddi

Temmuz 2016’da ithalat birim değer endeksindeki düşüşün ihracat birim değer endeksindeki gerilemeden çok daha güçlü gerçekleşmesi sayesinde, 2015 Temmuz’da 107,7 olan 2010=100 bazlı dış ticaret haddi, 2016’nın aynı ayında yüzde 4,3 oranında iyileşmeyle 112,3’e yükselmiştir.