Eylül’de Ekonomik Güven Toparlandı

Ekonomik Güven Endeksi, Eylül 2016

Açıklanma tarihi: 29.09.2016

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ekonomik güven endeksi, tüketici ve üreticilerin genel ekonomik duruma ilişkin değerlendirme, beklenti ve eğilimlerini özetleyen bir bileşik endekstir. Endeks, tüketici güven göstergesi ile mevsim etkilerinden arındırılmış imalat sanayi (reel kesim), hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerine ait normalleştirilmiş alt endekslerin ağırlıklandırılarak birleştirilmesinden oluşmaktadır. Endeksin 100’den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, 100’den küçük olması ise genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliği göstermektedir.

2015’in Mart-Ağustos döneminde 83-87 bandında seyreden ve siyasi belirsizlikler nedeniyle Eylül’de 72,6’ya kadar gerileyen endeks Kasım’da genel seçimlerin geride kalmasıyla birlikte 104,8 ile 23 ayın rekor seviyesine yükselmiştir. Ancak bu gelişmeyi takiben yeniden düşüş eğilimine giren endeks Şubat 2016’da seri başlangıcından beri (Ocak 2012) en zayıf seviyesinde gerçekleşmiştir. Mart-Temmuz döneminde artış eğilimi gösteren endeks Ağustos’ta 15 Temmuz darbe girişiminin etkilerini yansıtacak şekilde yüzde 24,1’lik bir gerilemeyle 72,7’ye düşmüştür.

Ancak endeksin Ağustos’ta yeniden yüzde 20,8’lik bir artışla 87,8’e yükselmesi ekonomik güvendeki kaybın büyük ölçüde telafi edildiğini ortaya koymaktadır. Endeks bir önceki yılın aynı dönemindeki (72,6) değerinin de yüzde 20,9 üzerinde yer almaktadır.

Ayrıntılara bakıldığında ekonomik güven endeksinin toparlanmasında özellikle hizmet sektörü ve reel kesimin belirleyici olduğu görülmektedir. Mevsimsel düzeltilmiş Hizmet sektörü güven endeksi Eylül ayı itibarıyla halen 100 eşiğinin altında yer alsa da önceki aya göre yüzde 5,7’lik düzelmeyle 96,2’ye yükselmiştir. Reel kesimde ise aylık yüzde 4 artışla 107,1’e yükselen mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi sanayi kesiminde yakın döneme ilişkin iyimserliğin daha da arttığını ortaya koymuştur. Mevsimsellikten arındırılmış inşaat sektörü güven endeksi ise 82 ile nispeten zayıf bir noktada bulunsa da Eylül’de yüzde 3,2 iyileşme ile ekonomik güvenin artmasına katkıda bulunmuştur. Eylül 2016 verilerinin en olumsuz yönü, perakende ticaret sektörü güven endeksinin aylık yüzde 3,2 düşüşle 98’e gerilemesi seri başından (Ocak 2012) bu yana en düşük seviyede yer alması ve 2 aylık aranın ardından yeniden 100 nötr eşiğinin altına inmesi olmuştur. Eylül’de yatay seyreden tüketici güven endeksinin ekonomik güvene etkisi ise ihmal edilebilir seviyede kalmıştır.

2016’nın ilk çeyreğinde ortalama 77,9 ile en düşük değerini alan ekonomik güven endeksi takip eden iki çeyrekte üst üste artış göstermiş ve üçüncü çeyrekte 85,4’e yükselmiştir. Endeks bu dönemde de iyimserlik bölgesinin altında yer almış olsa da, zorlaşan küresel koşullara, ivme kaybeden ekonomik büyümeye ve 15 Temmuz darbe girişiminin etkilerine rağmen bir önceki döneme göre iyileşme göstermiş olması olumlu bir gelişmedir.