Haziran’da Dış Ticaret Takvim Etkisiyle Yavaşladı

Dış Ticaret İstatistikleri, Haziran 2017

Açıklanma tarihi: 31.07.2017

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre Türkiye’nin ihracatı Haziran 2017’de önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,3 oranında artışla 13,2 milyar dolar, ithalat ise yüzde 1,5 oranında düşüşle 19,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Böylece dış ticaret açığı 2016 Haziran ayına göre yüzde 9,1 oranında düşüşle 6 milyar dolara yükselmiştir. Son 12 aylık dönemin kümülatif dış ticaret açığı Mayıs’ta 59,5 milyar dolar iken Haziran’da 58,9 milyar dolara gerilemiştir. İhracat ve ithalatın yıllık artış hızının geçtiğimiz aylara göre yavaşlamasında Ramazan Bayramı’ndan kaynaklı işgünü kaybının etkili olduğu görülmektedir. Nitekim takvim etkisinden arındırılmış verilere göre Haziran’da yıllık ihracat artışı yüzde 9,5, ithalat artışı yüzde 7,9 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Yılın ilk 6 ayında toplam ihracat önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8,2 artışla 77,5 milyar dolara yükselirken aynı dönemde ithalat yüzde 8,7 artarak 108,3 milyar dolar olmuştur. Böylece dış ticaret açığı 30,9 milyar dolara yükselmiş ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10 artış kaydetmiştir. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat Mayıs’taki yatay seyrin ardından Haziran’da aylık yüzde 2,5 artışla son 35 ayın en yüksek seviyesinde ölçülmüştür. İthalat ise Mayıs’taki yüzde 9’luk sıçramanın ardından Haziran’da yüzde 0,1 artışla son 31 ayın zirvesinde kaydedilmiştir.

Haziran’da ithalat ve dış ticaret açığı düşüş göstermesine rağmen bu düşüş, enerji ve altın ithalatındaki yükselme eğilimi nedeniyle sınırlanmıştır. Yıllık yüzde 7,4 artışla 2,2 milyar dolara yükselen enerji açığı yılın ilk 6 ayında da yüzde 29,5 artışla 14,9 milyar dolar olmuş ve dış ticaret dengesini 3,4 milyar dolar olumsuz etkilemiştir. 2016’nın ilk 6 ayında 2,8 fazla veren altın ticareti ise 2017’nin ilk yarısında 4,2 milyar açıkla dış ticaret dengesini 6,9 milyar dolar yükseltmiştir. Enerji ve altın ticareti hariç tutulduğunda, çekirdek cari açık önceki yılın aynı dönemine göre Haziran’da yarı yarıya azalarak 2,5 milyar dolara, yılın ilk 6 ayında yüzde 38,5 düşüşle 11,9 milyar dolara inmiştir. 12 aylık kümülatif çekirdek açık ise Mayıs’ta 28,8 milyar dolar iken Haziran’da 26,4 milyar dolar ile 7 yıla yakın dönemin en düşük düzeyinde gerçekleşmiştir.

Haziran’da ihracat pazarının yüzde 47,4’ünü oluşturan AB ülkelerine yapılan ihracat yıllık 0,1 artışla 6,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. AB haricindeki Avrupa ülkelerine yönelik ihracattaki yüzde 12’lik artış da dikkat çekmektedir. BDT ülkelerine yönelik ihracat yüzde 25,5 gibi güçlü bir artış sergilemiştir. Haziran’da ihracatı sürükleyen gelişme ise Kuzey Amerika ülkelerine yapılan ihracatın 49,5 artış kaydetmesi olmuştur. Diğer önemli pazarlardan Yakın ve Orta Doğu ülkelerine ihracat yüzde 3, Kuzey Afrika’ya yönelik ihracat ise yüzde 16,6 oranında düşüşler göstermiştir.

Sektörel olarak bakıldığında, ihracat artışına en yüksek katkının motorlu kara taşıtları, diğer ulaşım araçları, rafine petrol ürünleri, mobilya imalatı gibi sektörlerden geldiği görülmektedir. Ana metal, giyim eşyaları, tekstil, kimyasallar ve tarım sektörleri ise ihracat performansını en fazla olumsuz etkileyen sektörler olmuştur. 2017 Haziran ayında ithalatın gerilemesinde özellikle sermaye malı ithalatındaki yüzde 35,4’lük düşüş etkili olurken, her ne kadar takvimsel etkilerin etkisi olsa da bu düşüş yatırımlar açısından olumsuz bir işarettir. Buna karşılık ara malı ithalatı Haziran’da yüzde 9,4 artışla üretim tarafında canlılığın sürdüğüne işaret ederken dayanıklı tüketim malları ithalatında yüzde 22,1’lik düşüş dikkat çekmektedir.

2016 Haziran’da yüzde 3,5 olarak gerçekleşen yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam ihracat içindeki payı 2017’nin aynı ayında yüzde 5,5’a yükselmiştir. Aynı oran Ocak-Haziran 2016 döneminde yüzde 3,5 iken 2017’nin aynı döneminde yüzde 3,9 ile bir miktar iyileşme kaydetmiştir.