Mart’ta Yıllık Enflasyon Yatay Seyretti

Enflasyon, Mart 2019

Açıklanma Tarihi: 03.04.2019

TÜİK verilerine göre 2019 Mart ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Şubat ayına göre %1,03 oranında artış göstermiş, böylece aylık enflasyon %0,9 civarındaki piyasa beklentilerinin hafif üzerinde gerçekleşmiştir. Böylece Şubat’ta %19,67 olan yıllık enflasyon Mart’ta %19,71 ile yatay seyretmiştir.

Ayrıntılara bakıldığında Mart ayında %2,44 olarak gerçekleşen gıda enflasyonunun manşet enflasyona 0,6 puanlık belirleyici bir katkı yaptığı görülmektedir. Böylece Şubat’ta %29,25 olan yıllık gıda enflasyonu Mart’ta %29,77’ye yükselmiştir. Gıda enflasyonunun yüksek kalmasında ana etken, meyve ve sebze fiyatlarında yaşanan yüksek artışlar olmuştur. Özellikle sebze fiyatlarında yıllık enflasyonun %90’a yükselmesi dikkat çekmektedir. Ulaştırma fiyatlarındaki %0,75’lik artış isen manşet TÜFE enflasyonunu 0,12 puan yukarı çekmiştir. Mart’ta en yüksek aylık enflasyon %3,5 ile sağlık harcamaları kaleminde yaşanırken bu harcama grubunun yıllık enflasyonunun %17,9’dan %19,7’ye yükselmesi dikkat çekmiştir.

Mart’ta yıllık enflasyon temel mal fiyatlarında %21,53 ile yatay seyrederken (Şubat: %21,51) hizmet fiyatlarında %15,14’ten %15,21’e yükselmiştir.

Çekirdek Enflasyon

Fiyat oluşumlarında geçici etkenlerin arındırılmasıyla elde edilen ve para politikasının belirlenmesinde temel alınan Özel Kapsamlı TÜFE-C Endeksi (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç) Mart’ta %0,28 ile manşet TÜFE’ye göre oldukça sınırlı bir artış göstermiştir. Böylece yıllık çekirdek enflasyon %18,12’den %17,53’e gerileyerek Ağustos 2018’den beri en düşük seviyede gerçekleşmiştir.

Yİ-ÜFE

Mart’ta Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) aylık %1,58 oranında artış göstermiş, böylece Şubat’ta %29,59 olan yıllık enflasyon takip eden ayda %29,64 ile yatay seyretmiştir. Mart’ta TL’nin ortalama döviz kuru karşısında gösterdiği %3,4’lük değer kaybı ve petrol fiyatlarında benzer oranlarda yaşanan artışın üretici enflasyonunda etkili olduğu gözlenmektedir. Özellikle ana metaller, rafine petrol ürünleri, gıda ürünleri, eczacılık ürünleri, elektrik-gaz-buhar ve iklimlendirme imalatı gibi sektörlerdeki fiyat artışları manşet enflasyonun artmasında önemli rol oynamıştır. Aylık bazda en yüksek üretici enflasyonu %14,5 ile temel eczacılık ürünlerinde gerçekleşirken bu sektörü %7,75 ile rafine petrol ürünleri takip etmiştir.

Beklentiler

TCMB’nin son olarak 31 Ocak’ta açıkladığı Enflasyon Raporu’nda daha önce %15,2 olan 2019 yılsonu enflasyonu tahmini %14,6 olarak revize edilmiştir. Ekonomistlerin katıldığı TCMB Beklenti Anketi’ne göre ise bu tahmin Şubat’ta %15,91 iken Mart’ta %15,64’e gerileyerek ilk kez Yeni Ekonomi Programı (YEP) tahmini olan %15,9’un altına inmiştir. Aynı ankette 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi Mart’ta önceki aya göre 0,23 puan düşüşle %15,24’e, 24 ay sonrasına ilişkin beklenti ise 0,3 puan azalarak %11,8’e gerilemiştir.

Özetle, 2019 ilk çeyreği sonunda tüketici enflasyonu %20’ye yakın yüksek seviyelerini korurken son aylarda gıda fiyatlarındaki katılığın ve enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonda daha fazla ağırlık kazandığı gözlenmektedir. Diğer yandan oldukça ılımlı seyreden yurtiçi tüketim talebinin etkileri çekirdek enflasyonda kademeli düşüşü desteklemektedir. Bununla birlikte, TL’nin üzerinde devam eden değer kaybı baskısı ve petrol fiyatlarındaki artışın eşanlı etkisiyle Yİ-ÜFE’nin düşüş eğilimine ara vermesi ve Yİ-ÜFE/TÜFE enflasyon makasının 10 puan seviyelerinden aşağıya inmemesi dikkat çekmektedir. Bu makasın işaret ettiği maliyet yönlü baskıların yanı sıra süregelen finansal kırılganlıklar da gözetilerek sıkı para politikası duruşuna beklenenden uzun süre ihtiyaç duyulabileceği görülmektedir.