Mayıs’ta Dış Ticaret Açığı 7,8 Milyar Dolar

Dış Ticaret İstatistikleri, Mayıs 2018

Açıklanma Tarihi: 29.06.2018

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre Türkiye’nin ihracatı Mayıs’ta yıllık yüzde 5,3 artışa 14,3 milyar dolara, ithalatı ise yüzde 5,5 artışla 22,1 milyar dolara yükselmiştir. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık artışlar ihracatta yüzde 5,2, ithalatta yüzde 3,1 olarak gerçekleşmiştir. Bu gelişmelerle birlikte Mayıs 2017’de 7,3 milyar dolar olan dış ticaret açığı 2018’in aynı ayında yüzde 5,7 artışla 7,8 milyar dolara yükselmiştir. Son 12 aylık dönemin toplam dış ticaret açığı 2018 Nisan’da 86,7 milyar dolar iken 2018 Mayıs’ta 87,1 milyar dolara yükselmiş ve 4 yıla yakın bir dönemin en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Yılın ilk 5 ayında yıllık olarak ihracat yüzde 7,9 artışla 69,3 milyar dolar, ithalat yüzde 17,2 artışla 104,5 milyar dolar, dış ticaret açığı ise yüzde 41,4 artışla 35,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilerle önceki aya göre Nisan’da yüzde 4,4 gerileyen ihracat Mayıs’ta yüzde 0,3 artarken ithalat yüzde 1,7 düşüşle son 6 ayın en düşük seviyesine gerilemiştir.

Mayıs’ta altın ithalatı geçen yıldan kaynaklanan baz etkisinin katkısıyla yıllık yüzde 23,2 daralmış, buna rağmen ihracatta daha sert düşüş yaşanması nedeniyle altının ticaret açığına olumlu etkisi olmamıştır. Yılın ilk 5 ayında 2017’nin aynı dönemine göre altın ticaret açığı 4,3 milyar dolar artışla 7,1 milyar dolara yükselmiş ve toplam ticaret açığının yüzde 42’sini oluşturmuştur. Enerji fiyatlarındaki yükselişe bağlı olarak Mayıs’ta enerji açığı yıllık yüzde 31,7 artışla 3,4 milyar dolar olurken bu durum 12 aylık toplam enerji açığını Nisan’daki 35 milyar dolar seviyesinden Mayıs’ta 35,9 milyar dolara taşımış ve son 31 ayın en yüksek seviyesine ulaştırmıştır.

Enerji ve altın hariç tutulduğunda Mayıs’ta 2,8 milyar dolarlık çekirdek dış ticaret açığı verilirken bu rakam 2018’in aynı ayına göre yüzde 13 azalmıştır. 12 aylık toplam çekirdek cari açık ise Nisan’da 37,4 milyar dolarken Mayıs’ta 37 milyar dolara gerileyerek 8 aylık aranın ardından ilk kez düşüş göstermiştir.

Mayıs’ta AB’ye ihracat yıllık yüzde 19,3 artarken AB dışına ihracatın yüzde 6,1 daralması dikkat çekmektedir. Özellikle Ortadoğu ve Kuzey Amerika’ya yapılan ihracatın sırasıyla yüzde 22,6 ve yüzde 30,8 daralması dış ticaret açığını arttırıcı etki yaratmıştır. Buna karşılık Afrika ve Güney Amerika pazarlarındaki güçlü büyümeler ihracat performansını desteklemiştir.

Mayıs’ta tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerinin toplamı yüzde 33,7 ile güçlü bir yıllık ihracat artışı sağlarken imalat sektörü ihracatı yüzde 4,5 olmuştur. İhracat artışına güçlü katkı yapan sanayi sektörleri arasında kimyasallar, makine-teçhizat, otomotiv ve tekstil yer almaktadır. Buna karşılık ana metal, rafine petrol ürünleri, ve madencilik gibi sektörler ihracatı zayıflatıcı rol oynamıştır. Mayıs’ta tüketim malları ithalatı yüzde 9,6 yıllık daralma ile dikkat çekerken özellikle yarı-dayanıklı tüketim mallarındaki düşüş burada etkili olmuştur. Buna karşılık ara malı ithalatı yüzde 8 artışla önceki aya göre belirgin şekilde hız keserken sermaye malı ithalatı da yüzde 6,6 artışla Nisan’da olduğu gibi Mayıs’ta da ilk çeyreğe göre yavaş artmıştır.

2017 Mayıs’ta yüzde 5,9 olan yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payı 2018’in aynı ayında yüzde 4,1’e gerilemiştir. Yılın ilk 5 ayında bu pay yüzde 3,6 seviyesinde gerçekleşerek 2017’nin aynı dönemine göre 0,1 puan azalmıştır.

Özetle, yurtiçinde talebin yavaşlamasıyla özellikle tüketim ve ara malları ithalatında görünen ivme kaybı Türkiye’nin dış ticaret dengelerindeki aşağı yönlü seyin yataylaşmasına yol açmış görünmektedir. Buna karşılık altın ve enerji tarafının dış dengelere olumsuz etkisi sürmektedir. AB pazarı ihracat artışını belirgin şekilde sürüklerken Ortadoğu ve özellikle ABD pazarlarında jeopolitik ve siyasi gelişmelerin olumsuz etkisi rakamlara yansımaktadır. Yılın ikinci yarısında büyümede ivme kaybının belirginleşmesi ve dış ticaret açığında bir miktar azalmaya yol açması beklenmektedir.