Ocak’ta Sanayi Üretimi %12 Arttı

Açıklanma Tarihi: 16.03.2018

TÜİK tarafından yayınlanan verilere göre Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) Ocak 2018 ayında önceki yılın aynı ayına göre arındırılmamış verilerle yüzde 12,9, takvim etkisinden arındırılmış verilerle yüzde 12 oranında artış kaydetmiştir. SÜE’nin yüksek volatilitesi nedeniyle takip edilen üç aylık ortalama endeksin (takvim etkisinden arındırılmış) yıllık büyüme hızı Aralık 2017’de yüzde 10,5 iken Ocak’ya yüzde 11’e yükselmiştir. Diğer yandan mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış üretim endeksi aylık bazda üst üste 7 ay artış gösterdikten sonra Ocak’ta önceki aya göre yüzde 0,8 daralma kaydetmiştir. Bu düşüş imalat sanayide yüzde 1,2 olarak gerçekleşmiştir.

Ocak’ta yıllık üretim artışında özellikle ara malı üretimindeki yüzde 16,1, dayanıksız tüketim malı üretimindeki yüzde 12,5 ve dayanıklı tüketim malı üretimindeki yüzde 11,9’luk artışlar belirleyici olmuştur. Sermaye malı üretimi de yüzde 6,6 oranında artışa rağmen önceki aylara göre önemli ölçüde hız kesmiştir. Ocak’ta enerji üretimi ise yıllık yüzde 4,1 ile daha ılımlı bir artış kaydetmiştir. Aylık bazda mevsimsellikten arındırılmış endekslerde özellikle sermaye mallarında yüzde 4,3 ve dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,3 olan düşüşler dikkat çekmektedir.

Ocak’ta imalat sanayi sektörü üretimi yıllık (takvim etkisinden arındırılmış) yüzde 12,3 artış kaydederken madencilik üretiminde baz etkisinin de rol oynadığı yüzde 22,9’luk artış dikkat çekmektedir. Aylık bazda (mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış) madencilik ve taşocakçılığı üretimi yüzde 5,2 artışla belirgin bir ivme göstermiştir. Elektrik, gaz ve buhar ve iklimlendirme sektöründe yıllık yüzde 3,7 ile nispeten ılımlı bir üretim artışı gözlenmektedir.

Ocak ayında imalat sanayi alt sektörlerine bakıldığında, yıllık bazda genele yayılan büyüme performansının sürdüğü görülmektedir. Söz konusu dönemde en güçlü üretim artışları yüzde 17,7 ile diğer ulaşım araçlarının imalatı, yüzde 16,8 ile motorlu kara taşıtları, yüzde 14,8 ile bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı, yüzde 13,9 ile mobilya imalatı ve yüzde 11,7 ile fabrikasyon metal ürünleri imalatında gerçekleşmiştir. Ocak’ta üretimi yıllık olarak daralma gösteren tek sektör tütün ürünleri imalatı (yüzde 2,4) olmuştur.

Açıklanan son verilerle birlikte Türkiye sanayi sektörü Ocak 2018’de hafif bir hız kaybına rağmen oldukça güçlü bir büyüme eğilimini sürdürdüğü gözlenmektedir. Sektörel görünüm ihracatın sanayi aktivitesini desteklemeye devam ettiğini ortaya koymaktadır. Şubat’ta 55,6 ile Ocak ayına oldukça yakın bir seviyede gerçekleşen İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI ilk çeyreğin ortasında da bu güçlü büyüme trendinin sürdüğünü göstermektedir. Şubat itibarıyla imalat sanayi kapasite kullanımı oranı yataya yakın bir seyirle yüzde 80’e yakın seviyelerini korumuştur. Ekonomik güven göstergeleri de özellikle reel kesimde iyimserliğin sürdüğüne işaret etmektedir. Diğer yandan ilk çeyrekte ekonomik büyüme performansının daha net görülebilmesi için Şubat ayı üretim verilerinin beklenmesinde yarar görülmektedir.

2015 Bazlı Endekslerin Açıklanması ve Hesaplama Değişiklikleri

Ocak 2018 verileriyle birlikte sanayi üretim endeksi serisinin hesaplanmasında önemli değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, daha önce sadece anketle veri toplanırken yeni düzenlemede firma sayısının arttırılması ve Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan ciro bilgilerinin de eklenmesi suretiyle veri kapsamı genişletilmiştir. Endekste sektörlerin ağırlıkları yıldan yıla güncellenecek şekilde değişken hale getirilirken endeks zincirleme yöntemi kullanılarak daha dinamik hale getirilmiştir. Daha önce yalnızca miktar ölçümüne dayanan endeks hesaplamasında gelecek dönemde üretim değeri ölçümü baz alınacak olup, bu değerler TÜİK’in Yurtiçi ve Yurtdışı Üretici Fiyat Endeksleri kullanılarak fiyat etkilerinden arındırılmaya başlanmıştır. Ayrıca daha önce açıklanmayan teknoloji yoğunluklarına göre endeksler yüksek, orta-yüksek, orta-düşük ve düşük teknoloji olmak üzere 4 grup halinde toplulaştırılmış olarak açıklanmaya başlanmıştır. Endeksin daha önce 2010 olan baz yılı 2015 olarak değiştirilmiştir. Revizyonla birlikte 2010 ve sonrasında sanayi üretim artış hızları pozitif yönde etkilenmiş olup, yeni milli gelir serileriyle hesaplanan GSYH büyüme oranlarıyla da daha yüksek bir korelasyon göstermektedir.