Şubat’ta Bütçe Dengesi Artan Vergi Gelirleriyle İyileşti

Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri, Şubat 2018

Açıklanma Tarihi: 15.03.2018

Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, 2017 Şubat’ta 6,8 milyar TL olarak gerçekleşen Merkezi Yönetim bütçe açığı 2018’in aynı ayında 1,9 milyar TL’ye gerilemiştir. Yine geçtiğimiz Şubat’ta 1,8 milyar TL açık veren faiz dışı denge 2018’in aynı ayında 4,8 milyar TL fazla göstermektedir.

Bu verilerle birlikte 2017’nin ilk 2 ayında 4,2 milyar TL fazla veren bütçe 2018 Ocak-Şubat döneminde 0,2 milyar TL açık verirken aynı dönemde faiz dışı fazla 16,3 milyar TL’den 12,5 milyar TL’ye gerilemiştir.

12 aylık toplam olarak bakıldığında Ocak’ta 57,1 milyar TL’ye yükselen bütçe açığı Şubat’ta 52,2 miyar dolara gerilemiştir. Faiz dışı denge ise yine 12 aylık toplam olarak Ocak’ta 1 milyar TL açık gösterirken bu rakam Şubat’ta belirgin bir düzelmeyle 5,6 milyar dolarlık fazlaya dönüşmüştür.

Şubat’ta merkezi yönetim bütçe giderleri geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 17 oranında artışla 62,9 milyar TL’ye yükselirken, bütçe gelirleri ise yüzde 30,1’lik çok daha güçlü bir azalışla 61 milyar TL’ye yükselmiştir. Bu değişimler TÜFE’den arındırıldığında önceki yılın aynı ayına göre harcamaların yüzde 6,1, gelirlerin ise yüzde 18 oranında arttığı görülmektedir. Yılın ilk iki ayında ise harcamalar yüzde 18,1 artışla 119,4 milyar TL olurken gelirler yüzde 12,8 artarak 119,2 milyar dolara yükselmiştir.

2018 Şubat ayında bütçe dengelerinde geçen senenin aynı dönemine göre yaşanan iyileşmede vergi gelirlerindeki yüzde 31,4’lük artış belirleyici olmuştur. Söz konusu dönemde vergi geliri 40 milyar TL’den 52,6 milyar TL’ye yükselirken özellikle kurumlar vergisi ile ÖTV gelirlerinde kaydedilen yüzde 35,9 ve yüzde 49,3’lük artışlar burada önemli rol oynamıştır. Vergi dışı gelirler bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 22,5 artış göstermiştir. Yılın ilk 2 ayında ise vergi gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 18,3 artışla 104,6 milyar TL’ye yükselirken vergi dışı gelirler yüzde 15 azalarak 14,7 milyar TL’ye düşmüştür.

2018’in ilk 2 ayında harcamalarda görülen yıllık artışta en etkili faktör sermaye giderlerinin önceki yıla dört katının üzerine çıkarak 9,1 milyar TL’ye yükselmesidir. Ayrıca personel giderleri kalemindeki yüzde 33,4’lük artış da toplam harcamalardaki yükselişte önemli ölçüde etkili olmuştur. Böylece faiz dışı harcamalar yüzde 19,4 artışla yılın ilk 2 ayında 106,7 milyar dolara yükselmiştir. Faiz harcamaları ise yüzde 8,7’lik nispeten ılımlı bir artışla 12,7 milyar dolar olmuştur. Özellikle dış borç faiz ödemelerinin yüzde 23,1 gerilemesi, toplam faiz harcamalarındaki artışı sınırlamıştır.

2017 yaz aylarında bütçe açığındaki artışa paralel olarak yüzde 150’lere varan Hazine iç borç çevirme oranı takip eden aylarda yüklü borç itfalarının etkisiyle düşüş kaydetmiş ve Şubat itibarıyla yüzde 98,4 seviyesine gerilemiştir. Son üç ayın ortalama borç çevirme oranı ise yüzde 93,5 ile önceki aylara göre belirgin düşüş göstermiştir. Hazine’nin İç Borçlanma Stratejisi’ne göre Mart-Mayıs ayları arasında 13,7 milyar TL iç borç servisine karşılık 15,1 milyar TL iç borçlanma öngörülmektedir. Aynı dönemde 22,2 milyar TL dış borç itfası yapılırken dış borçlanma öngörülmemektedir.

Özellikle 2017’nin ilk yarısında yükselen harcamalarla bozulma eğilimi gösteren ve yıla bozulmayla başlayan bütçe dengesi, 2018’in Şubat ayında vergi gelirlerindeki güçlü artışa bağlı olarak iyileşme kaydetmiştir. Yılın genelinde genişleyici mali politikalar uygulanması ve bütçe açığının 2017’ye göre yüksek gerçekleşmesi beklenmekle birlikte aynı zamanda güçlü büyüme eğilimine bağlı olarak vergi gelirlerinin de yüksek seyretmesi, böylece bütçe açığı/GSYH oranının 2017’ye kıyasla düşük kalması öngörülmektedir.