Türkiye Ekonomisi İkinci Çeyrekte Yüzde 5,1 Büyüdü

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, 2017, II. Çeyrek

Açıklanma tarihi: 11.09.2017

Türkiye ekonomisi 2017’nin ikinci çeyreğinde yüzde 5,1 oranında büyüme kaydederken mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış büyüme hızı bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,1 olarak gerçekleşmiştir. Böylece ilk çeyrekte yüzde 1,3 olan çeyreksel büyüme ikinci çeyrekte ivme kazanmıştır.

2017’nin ikinci çeyreğinde harcamalar yönünden bakıldığında hanehalkı tüketimi yıllık yüzde 3,2 büyüme kaydetmiştir. Buna karşılık ilk çeyrekte yüzde 9,7 artış gösteren devletin tüketim harcamalarının ikinci çeyrekte yüzde 4,3 oranında azalma kaydettiği görülmektedir. Toplam büyümeye hanehalkı tüketiminin katkısı 1,9 puan olurken, devlet tüketim harcamalarındaki düşüş büyüme oranını 0,6 puan aşağı çekmiştir. Gayrisafi sabit sermaye oluşumu (yatırımlar) 2017’nin ilk çeyreğinde yüzde 3 arttıktan sonra ikinci çeyreğinde yüzde 9,5 artarak belirgin bir ivme kazanmıştır. Toplam yatırımların büyüme oranına katkısı yaklaşık 2,9 puan olarak gerçekleşmiştir.

Ancak ayrıntılara bakıldığında yatırımlardaki artışın inşaat sektöründen kaynaklandığı görülmektedir. 2017 ilk çeyreğinde yüzde 14 artan inşaat yatırımları ikinci çeyrekte yüzde 25 artış göstermiştir. Buna karşılık makine-teçhizat yatırımlarındaki düşüş eğilimi sürmektedir. 2017 ilk çeyreğinde yüzde 12 azalan makine-teçhizat yatırımları ikinci çeyrekte de yüzde 8,6 oranında gerilemiştir.

İkinci çeyrekte dış talebin büyümeye güçlü katkısının devam ettiği görülmektedir. İhracat ikinci çeyrekte yıllık yüzde 10,5 artarken ithalattaki artış yüzde 2,3 olmuştur. Böylece net ihracatın büyümeye katkısı 1,7 puan olmuştur.

Üretim yönünden bakıldığında ise sanayi sektörünün büyümeye güçlü katkısının devam ettiği görülmektedir. Sanayi sektöründe ikinci çeyreğin yıllık büyüme oranı yüzde 6,3 olurken bu oran imalat sanayiinde yüzde 6 olarak gerçekleşmiştir. Tarım sektörü 4,7 ile son 7 çeyreğin en güçlü yıllık büyüme oranını kaydetmiştir. Hizmet sektörü yüzde 5,7 büyüme gösterirken inşaat yüzde 6,8, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 9,4 oranında büyümüştür. Sanayi sektörünün ekonomideki payı 2016 ikinci çeyreğinde yüzde 20,2 iken 2017’nin aynı döneminde yüzde 21,1’e yükselmiştir. Aynı dönemde imalat sanayinin payı da 0,8 puan artışla yüzde 18,1 olarak gerçekleşmiştir. Tarım ve inşaat sektörlerinin payları önceki yılın aynı dönemine göre değişmezken hizmet sektörünün payında hafif bir artış yaşanmıştır. 2017 ikinci çeyreğinde ekonomik büyümeye sanayi sektörünün katkısı yaklaşık 1,3 puan olurken imalat sanayinin katkısı ise 1 puan olarak gerçekleşmiştir.

Özetle Türkiye ekonomisi 2017 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 5,4 civarındaki piyasa beklentilerine karşılık yüzde 5,1 ile beklentilere yakın bir performans göstermiştir. Bu performansta özellikle sanayi sektörü, net dış talep ve inşaat yatırımlarındaki artışlar önemli rol oynamıştır. Diğer yandan makine-teçhizat yatırımları daralma sergilerken inşaat yatırımlarının güçlü artış göstermesi ve iki yatırım kalemi arasındaki makasın giderek açılması ileriye dönük olarak dikkat edilmesi gereken noktalar arasında yer almaktadır.

Tüm bu veriler hükümetin ekonomik aktiviteyi hızlandırmaya dönük olarak özellikle 2016’nin ikinci yarısından itibaren başlayan destek ve teşviklerin büyümeye katkısının devam ettiğini göstermektedir. Ayrıca küresel ekonomide devam eden kademeli toparlanmanın da ihracata katkısı devam etmektedir. İkinci çeyrekte dış talep büyümenin güçlü gelmesinde önemli rol oynamıştır. 2017 üçüncü çeyreğine ilişkin öncü göstergeler (PMI, reel kesim güven endeksi, kredi büyüme hızı, TİM ihracat verileri, vb.) ise, ekonomik büyüme için olumlu sinyaller vermekte ve ekonomik aktivitenin güçlü seyrini koruduğuna işaret etmektedir. 2016 üçüncü çeyrekte ekonominin yüzde 0,8 daralmış olmasından kaynaklı baz etkisinin de katkısıyla yüzde 6-7 aralığında bir yıllık büyüme gerçekleşmesi mümkün görünmektedir.