Araştırma Şubesi

İrtibat Bilgileri
Nesrin AKÇAY, Müdür Yardımcısı
Tel : (212) 252 29 00 / 180 - 186
(212) 249 67 71 (212) 245 25 03
Faks : (212) 245 32 82
E-Posta : arastirma@iso.org.tr

Araştırma Şubesi, sanayicilerimizi bilgilendirmek amacıyla Türk sanayisi ve Türk ekonomisi ile ilgili konularda çeşitli araştırmalar yapmakta, bu araştırmalardan elde edilen bulguları düzenli olarak kamuoyu ile paylaşmaktadır. Böylece Türk sanayisi ve Türk ekonomisi ile ilgili gündemin oluşmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Araştırma Şubesi tarafından yapılan çalışmalar şu başlıklar altında toplanmaktadır:

Ankete Dayalı Araştırmalar

. Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu: 1968 yılında 100 Büyük Sanayi Kuruluşu olarak başlatılan ve 42 yıldır geliştirilerek sürdürülen Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, gerek yurt içinde gerekse yurtdışında yoğun bir ilgi ile karşılanmaktadır. Söz konusu çalışmada, kuruluşlar üretimden satışlar (net) büyüklüğüne göre sıralanmakta; bunun yanı sıra satış hasılatı (net), brüt katma değer (üretici fiyatlarıyla), özkaynak ve aktif toplamı, vergi öncesi dönem kar veya zararı, ihracat ve çalışanlar ortalaması ile ilgili bilgilere de yer verilmektedir. Çalışmada ayrıca kaynak yapısı, finansal oranlar, yaratılan katma değerin fonksiyonel dağılımı ile ilgili konularda da çeşitli değerlendirmeler yapılmaktadır. Uzman akademisyenlerin görüşlerine de yer veren çalışma, İSO Dergisi'nin özel sayısı olarak yayımlanmakta, CD-ROM ortamında ve İngilizce olarak da sunulmaktadır.

. Türkiye'nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu: Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasının yanında, 1997 yılından itibaren Türkiye'nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması da aynı kapsamda hazırlanmakta ve İSO Dergisi'nin özel sayısı olarak kamuoyuna sunulmaktadır.

. Ekonomik Durum Tespit Anketi: Özel imalat sanayinin içinde bulunduğu koşulları ve geleceğe yönelik beklentilerini tespit edebilmek amacıyla altı aylık dönemler itibarıyla Ekonomik Durum Tespit Anketi çalışması gerçekleştirilmektedir. Söz konusu çalışmada, İSO üyelerinin üretim, yeni siparişler, istihdam, iç ve dış satışlar, finansman vb. konulardaki mevcut durumu ve beklentileri tespit edilmekte, önerileri saptanarak kamuoyuna sunulmaktadır.

. Meslek Komiteleri Durum Tespit Anketi: Sektörlerin sorunlarına hızlı çözümler geliştirebilmek amacıyla aylık olarak Meslek Komiteleri Durum Tespit Anketi gerçekleştirilmektedir. Söz konusu çalışmada İSO bünyesindeki 56 Meslek Komitesinin üretim, yatırım, istihdam, iç ve dış satışlar, finansman vb. konulardaki gelişmeleri ve gelecek aya yönelik beklentileri tespit edilmektedir. Çalışma kapsamında, ankete verilen cevaplardan yararlanılarak her soru bazında yayılma (difüzyon) endeksleri hesaplanmakta, olumlu veya olumsuz gelişmelerin daha kolay ve anlaşılır bir şekilde görülmesi sağlanmaktadır.

. İSO Aylık Sanayi Endeksleri: Sanayi sektöründeki gelişimi takip edebilmek ve geleceğe yönelik beklentileri ortaya koyabilmek amacıyla Meslek Komiteleri Durum Tespit Anketi çalışmasından yararlanılarak İSO Aylık Sanayi Endeksleri oluşturulmaktadır. İSO Aylık Sanayi Endeksleri kapsamında anketin farklı sorularına verilen yanıtların birlikte değerlendirilmesi sonucunda "İSO Sanayi Gelişim Endeksi" ve "İSO Girdi Fiyatları Endeksi" hesaplanmakta ve sonuçlar kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Öncü gösterge niteliğinde olan bu endeksler, sanayi sektörünün gelişimi ve girdileri konusunda önemli bilgiler sunmaktadır.

Araştırmalar

. Türkiye Ekonomisi: Dünya ekonomisindeki gelişmeler paralelinde, Türkiye ekonomisinde yaşanan son gelişmeleri ve bir sonraki yıla ilişkin beklentileri incelemek amacıyla Türkiye Ekonomisi çalışması gerçekleştirilmektedir. Söz konusu çalışmada milli gelir, kamu finansmanı, nüfus, istihdam, fiyat hareketleri, dış ticaret ve parasal gelişmeler ayrıntılı olarak incelenmekte, ekonominin genel dengesi, bütçe, enflasyon ve dış ticarete yönelik beklentiler ele alınmaktadır. Söz konusu çalışma, İngilizce olarak da yayımlanmaktadır.

. Makro Ekonomik Göstergeler: Türkiye ekonomisine ilişkin temel makro ekonomik göstergeler (milli gelir, fiyatlar, sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, istihdam, dış ticaret, ödemeler dengesi, merkezi yönetim bütçesi, iç ve dış borçlar, yatırım teşvik belgeleri vb.) güncel olarak takip edilmekte, bu göstergelere ilişkin yapılan değerlendirmeler kamuoyu ile paylaşılmaktadır.

. İmalat Sanayinin Temel Göstergeler Açısından Yapısal Analizi: İmalat sanayinin genel ekonomiye olan katkısını tespit etme çalışmalarına destek ve yardımcı olmak amacıyla "İmalat Sanayinin Temel Göstergeler Açısından Yapısal Analizi" çalışması gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışmada, imalat sanayi alt sektörleri ekonomik katkı, katma değer, ihracata odaklanma, üretim ve istihdam gibi göstergeler açısından önem sırasına göre konumlandırılmaya çalışılmıştır.

. 500 Büyük Sanayi Kuruluşu'nda 10 Yıllık Gelişim Trendleri: Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması kapsamındaki özel kuruluşların uzun bir zaman perspektifindeki eğilimlerini ortaya koyabilmek amacıyla 500 Büyük Sanayi Kuruluşu'nda 10 Yıllık Gelişim Trendleri çalışması gerçekleştirilmektedir. Söz konusu çalışmada, toplam satışlar, üretimden satışlar, ihracat, özkaynak, kar ve karlılık, istihdam ve verimlilik gibi konulardaki gelişim ve değişim trendleri sektör ve alt sektör bazında incelenmeye çalışılmaktadır.

. 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu'nda Fon Akımı ve Finans Yollarındaki Değişimler: 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu kapsamında yer alan özel sanayi kuruluşlarının finans yapılarını incelemek, buradaki değişim ve gelişmeleri ortaya koyabilmek amacıyla 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu'nda Fon Akımı ve Finans Yollarındaki Değişimler çalışması gerçekleştirilmektedir. Söz konusu çalışmada, sanayi sektörü ve alt sektörler bazında fon akımı ve finansal oranlar konusunda çeşitli bilgiler sunulmaktadır.

. Firma Mali Performans Değerlendirme Paketi: Şirketlerin mali analiz göstergelerini sağlıklı bir şekilde değerlendirmelerine yardımcı olabilmek amacıyla "Firma Mali Performans Değerlendirme Paketi" hazırlanmıştır. Türkiye'nin Birinci ve İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması verilerine dayanılarak hazırlanan paket, şirketlere çeşitli göstergelerini kullanarak mali performanslarını izleyebilme ve sonuçlarını sektör ortalamaları ve sektörün en karlı %10 şirketinin göstergeleri ile karşılaştırabilme imkanı sunmaktadır. Firma Mali Performans Değerlendirme Paketi ve kullanım kılavuzuna İSO web sayfasından (www.iso.org.tr/firmamaliperformans) ulaşılabilmektedir.

. AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri (Üye ve Aday Ülkeler): AB müzakere sürecinde güvenilir bir yol haritasına sahip olmak için ülkemizin AB ülkeleri karşısındaki durumunun gerçekçi bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Bu amaçla, 2004 yılından bu yana Türkiye ve AB ülkelerini seçilmiş bazı temel göstergeler açısından karşılaştıran benchmarking (karşılaştırma/kıyaslama) çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Söz konusu çalışma, İSO web sayfasında yayımlanmaktadır.

Sektörel Araştırmalar

. Avrupa Birliği'ne Tam Üyelik Sürecinde İSO Meslek Komiteleri Sektör Stratejileri Geliştirmesi Projesi: İstanbul Sanayi Odası, Türk sanayinin rekabet gücünü geliştirme sürecinde, imalat sanayi sektörlerinin yol haritalarının belirlenmesine katkıda bulunmak amacıyla 2001 yılında başlattığı "Avrupa Birliği'ne Tam Üyelik Sürecinde İSO Meslek Komiteleri Sektör Stratejileri Geliştirmesi Projesi"ni yeni sektör çalışmalarıyla sürdürmektedir. Projemiz kapsamında, altı imalat sanayi sektör raporu ve bir revizyon raporu yayınlanmıştır. Bu raporlar şunlardır:

- Elektrik ve Telekomünikasyon Sektörü
- Otomotiv Sektörü (2002)
- Deri ve Deri Ürünleri, Ayakkabı Yan Sanayi ve Suni Deri Sektörü
- Kimya Sektörü
- Gıda Sektörü
- Otomotiv Sektörü (2007 revizyonu)
- Makine İmalat Sanayi Sektörü

. Global Sanayi Eğilimleri ve Türkiye İçin Değerlendirme: Küresel sanayi eğilimlerini tespit etmek ve ülkemizin sanayi stratejisi için genel bir çerçeve oluşturmak amacıyla "Global Sanayi Eğilimleri ve Türkiye İçin Değerlendirme" adlı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Dr. Can Fuat Gürlesel'in katkılarıyla gerçekleştirilen bu çalışmada, sanayi sektöründeki küresel gelişmeler karşısında Türk imalat sanayinin konumu ile ilgili sonuçlar ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Sosyal Politika Alanındaki Araştırmalar

. İstihdam Stratejileri ve Türkiye İçin Bir Model Önerisi: İstihdam strateji ve politikalarının oluşturulması ve uygulanması sürecine katkıda bulunmak amacıyla şubemiz danışmanı Dr. Şeyma İpek Köstekli'nin doktora tezi olan "İstihdam Stratejileri ve Türkiye İçin Bir Model Önerisi" adlı çalışması Odamız tarafından yayımlanmıştır. Söz konusu çalışmada, Türkiye işgücü piyasasının yakın dönemdeki durumu analiz edilerek Türkiye'de işsizliğin önlenmesi ve istihdamın arttırılması için strateji önerisi getirilmeye çalışılmıştır.

. Küresel Kriz ve Türk Sanayii İçin Esneklik-Güvence Dengesi Açılımı: Sanayimizin krizi aşma ve uyumlu-rekabetçi işgücü piyasalarına ulaşma sürecine katkıda bulunabilmek amacıyla "Küresel Kriz ve Türk Sanayi İçin Esneklik-Güvence Dengesi Açılımı" adlı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Şubemiz danışmanı Dr. Şeyma İpek Köstekli tarafından hazırlanan çalışmada küresel kriz karşısında sosyal politika alanında öncelikli sosyal politika önlemleri ve Türk sanayii için esneklik-güvence dengesi kapsamında bir açılım getirilmeye çalışılmıştır.

Seminer, Bilgilendirme Toplantıları ve Çalıştaylar

Ekonomik ve sosyal gelişmeler ile ilgili konularda çeşitli seminer, bilgilendirme toplantıları ve çalıştaylar yapılmaktadır.