Ağustos’ta Faiz Dışı Fazla 4,6 Milyar TL

Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri, Ağustos 2017

Açıklanma tarihi: 15.09.2017

Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi verilerine göre, 2016 Ağustos ayında 3,6 milyar TL fazla veren bütçe 2017’nin aynı ayında 0,9 milyar TL açık vermiştir. Yine 2016 Ağustos’ta 8,4 milyar TL olan faiz dışı fazla ise 2017 Ağustos’ta 4,6 milyar dolara gerilemiştir.

Böylece 2017’nin ilk 8 ayında bütçe toplam 25,2 milyar TL açık verirken faiz dışı fazla 13 milyar seviyesinde gerçekleşmiştir. 2016’nın aynı döneminde 4,9 milyar TL bütçe fazlasına karşılık 40,3 milyar TL faiz dışı fazla verilmişti. Son 12 aylık kümülatif merkezi yönetim faiz dışı dengesi Temmuz’da 2,4 milyar TL açık göstermekteyken Ağustos’ta bu rakam 6,3 milyar TL’ye yükselmiştir.

Ağustos’ta bütçe giderleri geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 22,4 nominal artışla 57,9 milyar TL’ye, bütçe gelirleri ise yüzde 12 artarak 57 milyar TL’ye yükselmiştir. Bu değişimler TÜFE’den arındırıldığında önceki yılın aynı ayına göre harcamaların yüzde 10,6, gelirlerin ise yüzde 1,2 oranında arttığı görülmektedir.

Bütçe harcamaları yılın ilk 8 ayında uygulanan genişleyici mali politikaların etkisiyle önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 19,3 ile güçlü bir yıllık artış göstermiş ve 363,5 milyar TL’den 433,8 milyar TL’ye yükselmiştir. Aynı dönemde 368,4 milyar TL’den 408,7 milyar TL’ye yükselen bütçe gelirlerinde yüzde 10,9 oranında yıllık artış söz konusudur. TÜFE enflasyonundan arındırıldığında bu durum harcamalarda yüzde 7,8, gelirlerde ise yüzde 0,2 oranında artışlara denk düşmektedir.

2017’nin Ocak-Ağustos döneminde vergi gelirleri yüzde 15,2 oranında artışla (reel artış yüzde 4,1) 343,5 milyar TL’ye ulaşmış, burada özellikle ithalat vergileri, özel tüketim vergisi, kurumlar ve gelir vergilerindeki yüksek artışlar önemli katkı sağlamıştır. Dahilde alınan KDV gelirleri ise yüzde 5,5 ile nispeten sınırlı bir artış kaydetmiştir. Buna karşılık vergi dışı gelirler Türkiye Varlık Fonu’na (TVF) devredilen bazı gelirlerin de etkisiyle azalmaya devam etmiştir. Ağustos’ta yıllık yüzde 3,1 artış gösteren vergi dışı gelirler yılın ilk 8 ayında bir önceki döneme göre yüzde 7,4 azalmış ve 65,1 milyar TL olmuştur.

Merkezi bütçenin harcamalar tarafına bakıldığında ise, Ocak-Ağustos döneminde toplam harcamalardaki yıllık artışa en önemli katkının cari transferlerdeki yüzde 26,4’lük artıştan kaynaklandığı görülmektedir. Cari transferler içerisinde özellikle sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderleri ile işveren sigorta primi 5 puan indirimine yönelik harcamalardaki artışlar belirleyici paya sahiptir. Sermaye giderleri de yılın ilk 8 ayında yüzde 40,7 oranında yıllık artışla toplam harcamalardaki büyümeye önemli katkıda bulunmuştur. Böylece faiz dışı harcamalar önceki yılın aynı dönemine göre Ağustos’ta yüzde 11,9, Ocak-Ağustos dönemi toplamında yüzde 20,6 oranında artmıştır. Buna karşılık faiz harcamaları ise Ağustos’ta yıllık yüzde 11,9 artışla 5,4 milyar TL, Ocak-Ağustos döneminde yıllık yüzde 7,7 artışla 38,2 milyar TL seviyelerinde gerçekleşmiştir. İlk 8 ayda faiz harcamalarındaki artış esas olarak dış borç faiz ödemelerindeki yüzde 26,3’lük büyümeden kaynaklanmıştır.

Merkezi bütçe dengesi yılın ilk 8 ayında mali genişleme politikalarının etkisiyle önceki yılın aynı dönemine göre bozulma göstermiştir. Harcamalardaki artışlar kamunun büyümeye olan desteğinin devam ettiğini ortaya koyarken iç talebin canlanmasıyla birlikte ÖTV ve ithalat vergileri bütçe gelirlerine önemli katkı sağlamaktadır. Mevcut tablo 2017’de bütçe açığının GSYH’ye oranının yüzde 2’yi geçeceğine işaret etmektedir. Önümüzdeki dönemin harcama politikalarına temel teşkil edecek olan 2018-2020 dönemi Orta Vadeli Program’ının Ekim ayı içerisinde açıklanması beklenmektedir.