Enflasyonda Artış Devam Ediyor

Enflasyonda Artış Devam Ediyor

Açıklanma Tarihi: 09.07.2018

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre Haziran’da Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) enflasyonu yüzde 1,4 civarındaki piyasa beklentilerinin üzerine çıkarak yüzde 2,61 oranında aylık artış göstermiştir. Böylece Mayıs’ta yüzde 12,15 olan yıllık TÜFE enflasyonu Haziran’da yüzde 15,39’a yükselerek Ocak 2004’e kadar giden yıllık enflasyon serisinin en yüksek düzeyine ulaşmıştır.

Haziran’da “giyim ve ayakkabı” haricinde TÜFE’yi oluşturan tüm ana harcama grupları aylık bazda fiyat artışı göstermiştir. Ancak gıda fiyatları yüzde 5,98 aylık artışla manşet enflasyona 1,39 puanlık belirleyici bir katkı yapmıştır. Gıda enflasyonu özellikle taze meyve-sebze ve diğer işlenmemiş gıda fiyatlarında aylık yüzde 17,5’lik artışın etkisini yansıtmaktadır. Yıllık gıda enflasyonu Mayıs’ta yüzde 11 iken Haziran’da keskin bir artışla yüzde 18,89’a yükselmiştir. Haziran’da ulaştırma fiyatları yüzde 2,66 aylık enflasyonla TÜFE artış hızına 0,47 puan katkı sağlamıştır. “Haberleşme” harcama grubu yüzde 4,76 ile yine yüksek bir enflasyon sergilerken aylık enflasyonu 0,17 puan yükseltmiştir. Yüzde 15,39 oranındaki yıllık enflasyonun üçte ikisi, gıda (4,36 puan), ulaştırma (3,99 puan) ve “konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar” (1,79 puan) harcamalarından kaynaklanmıştır.

Çekirdek Enflasyon

Fiyat oluşumlarında geçici etkenlerin arındırılmasıyla elde edilen ve para politikasının belirlenmesinde önemli rol oynayan Özel Kapsamlı TÜFE-C Endeksi (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç) Haziran’da yüzde 1,81 ile manşet TÜFE’nin altında olmakla birlikte yine önemli bir artış göstermiştir. Böylece yıllık çekirdek enflasyon yüzde 14,60 ile tıpkı manşet enflasyon gibi Ocak 2004’ten başlayarak hesaplanabilen serinin en yüksek seviyesindedir.

Yİ-ÜFE

Yurtiçi üretici fiyatları endeksi (Yİ-ÜFE) ise Haziran’da yüzde 3,66 gibi sert bir artış kaydetmiş, böylece Mayıs’ta yüzde 20,16 olan yıllık üretici enflasyonu Haziran’da yüzde 23,71 ile son 15 yıla yakın dönemin (Temmuz 2003’ten beri) en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Ayrıntılara bakıldığında aylık enflasyonda gıda (yüzde 2,56), ana metaller (yüzde 5,01) ve tekstil ürünleri (yüzde 3,73) sektörleri belirleyici olmuştur. Haziran’da enerji enflasyonu aylık yüzde 3,21 olurken yıllık bazda yüzde 29,59’dan yüzde 34,87’ye yükselmiştir. Döviz kuru gelişmelerinin etkisiyle, büyük ölçüde ithalat konusu olan ara malları ve sermaye mallarında yıllık üretici enflasyonu, sırasıyla yüzde 28,47 ve yüzde 25,60 ile rekor düzeylere yükselmiştir.

Beklentiler

TCMB Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistlerin ortalama 2018 yılsonu enflasyon beklentisi Mayıs anketinde yüzde 11,07 iken Haziran anketinde yüzde 12,28’e yükselmiştir. Yine Haziran anketine göre piyasanın 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi yüzde 10,47 olup bu tahmin de önceki ankete göre 32 baz puan yükselmiş ve son 14 yılın zirvesine ulaşmıştır.

Son dönemlerde Türkiye ekonomisinde yaşanan yüksek büyüme, küresel emtia ve enerji fiyatlarındaki artış ve TL’nin yaşadığı değer kaybının etkileri enflasyona yansımayı sürdürmektedir. Haziran’da özellikle gıda fiyatlarında gözlenen sert artışlar enflasyonun hızlanmasında etkili olmuştur. Öte yandan üretici enflasyonunda devam eden artış eğilimi maliyet baskısının güçlü olmayı sürdürdüğünü göstermektedir. Enflasyonist eğilim nedeniyle tüketicilerin satınalma gücündeki aşınma, üretim tarafındaki maliyet artışları ve enflasyonu düşürmek amacıyla önümüzdeki dönemde sürdürülmesi gerekecek sıkı para politikası dolayısıyla ekonomik büyümede yavaşlama beklenmektedir.

30 Mayıs’ta olağanüstü toplantıyla politika faizini 3 puan artışla yüzde 16,5’e yükselttikten sonra 7 Haziran’da da 1,25 puanlık ek faiz artışıyla fonlama maliyetini yüzde 17,75’e kadar yükselten TCMB, yaptığı açıklamalarda talep koşullarındaki ılımlı görünüme rağmen enflasyon ve enflasyon beklentilerinin bulunduğu yüksek seviyelerin fiyatlama davranışları üzerinde risk oluşturmaya devam ettiğini belirterek gerektiğinde ek sıkılaştırma yapabileceği sinyali vermiştir. Önümüzdeki ilk Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı 24 Temmuz’da gerçekleşecek olup, toplantı kararlarının yanı sıra gelecek döneme ilişkin verilecek mesajlar yakından takip edilecektir.