Temmuz’da İthalat İhracattan Hızlı Arttı

Dış Ticaret Endeksleri, Temmuz 2017

Açıklanma tarihi: 15.09.2017

İhracat

TÜİK tarafından açıklanan dış ticaret endeksi verilerine göre Temmuz 2017’de dolar bazında yıllık yüzde 28,3 artışla 12,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen ihracat, miktar bazında da yüzde 27,2 oranında artış sergilemiştir. Söz konusu artış takvim etkisinden arındırılmış verilerle yüzde 12,9 olarak ölçülmüştür. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere bakıldığında ise Mayıs ve Haziran’da sırasıyla yüzde 1,8 ve yüzde 3,6 oranında aylık artışlar gösteren ihracat miktar endeksinin Temmuz’da yüzde 7,3 ile belirgin bir düşüş kaydettiği ve son 7 ayın en düşük seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir.

Temmuz’da dayanıklı tüketim malları ihracatı geçtiğimiz yılın aynı ayındaki belirgin düşüşün ardından yüzde 44,1 toparlanmış ve ihracat artışının en önemli kaynağı olmuştur. Binek otomobillerde bu artış yüzde 63,5 gibi oldukça güçlü gerçekleşmiştir. İmalat sanayi genelinde ihracat yüzde 27,1 oranında artış kaydetmiştir.

Haziran’da ihracat birim değer endeksi aylık yüzde 0,4, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 0,9 artış göstermiştir. Bu durum ihracattaki yıllık nominal artışın esas olarak miktar büyümesinden kaynaklandığına işaret etmektedir.

İthalat

2017 Temmuz ayında nominal değer olarak yüzde 46,2 oranında yıllık düşüşle 21,5 milyar dolara yükselen ithalatın miktar endeksi aynı dönemde yüzde 37,9, takvim etkisinden arındırılmış verilerle yüzde 25 oranında artmıştır. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise Haziran’daki yüzde 5,2’lik düşüşü takiben Temmuz’da yüzde 7,2 artmıştır.

Temmuz’da ithalat hacmindeki yıllık artışın en önemli nedeni hammadde (ara mal) ithalatındaki yüzde 49,2’lik artış olmuştur. Bu gelişmede Temmuz 2016’daki yüzde 10’luk daralmanın da etkisi vardır. Temmuz’da yatırım malları ithalatı yüzde 7,1 artsa da taşımacılık araçları hariç tutulduğunda artışın yüzde 0,1’e gerilemesi yatırımlar açısından olumsuz bir göstergedir. Temmuz’da gösteren tüketim malı ithalatı yüzde 19,8 oranında yıllık artış göstermiş, ancak baz etkisinden kaynaklı bu artışa rağmen tüketim malı ithalatı 2015 Temmuz’un gesirinde kalmıştır. Haziran’da altın ithalatındaki yüzde 683’lük artış toplam ithalat hacmindeki artışın güçlü olmasında bir diğer önemli faktör olmuştur

2016’nın aynı ayına kıyasla Temmuz 2017’de Türkiye’nin ithalatın birim değeri önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5,4, bir önceki aya göre ise yüzde 0,4 oranında artış göstermiştir. Bu veriler ithalattaki nominal artışın da büyük ölçüde miktar artışından kaynaklanmakla birlikte fiyat gelişmelerinin de bir miktar katkısının olduğuna işaret etmektedir.

Dış Ticaret Hadleri

Temmuz 2017’de yıllık bazda ithalat birim değer endeksinin ihracat birim değer endeksine göre hızlı artması sonucu 2016 Temmuz’da 112,5 olan 2010=100 bazlı dış ticaret haddi, 2017’nin aynı ayında yüzde 4,9 düşüşle 107,1 olarak ölçülmüştür. Bir ay öncesiyle kıyaslandığında ise dış ticaret haddi yatay seyretmiştir.