Etkinlikler
İstanbul Sanayi Odası, Tacikistan Ülke Günü Semineri Düzenledi
- 20.05.2021
- Etkinlikler
İstanbul Sanayi Odası (İSO), Orta Asya’nın önemli ülkelerinden Tacikistan ile yatırım ve iş birliği fırsatlarını sanayici ve iş insanlarına tanıtabilmek amacıyla Tacikistan Ülke Günü & Ticaret ve Yatırım Fırsatları semineri düzenledi. İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan’ın ev sahipliğinde video konferans olarak yapılan toplantıya Türkiye’nin Duşanbe Büyükelçisi Emre Zeki Karagöl ve Tacikistan’ın Ankara Büyükelçisi Mahmadali Rajabiyon da katıldı. Toplantıyı ülkedeki fırsatları değerlendirmek isteyen çok sayıda sanayici ve iş insanı da takip etti.

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan
Toplantının açılışında konuşan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, Türkiye ile Tacikistan arasındaki ilişkilerin iki ulus arasındaki güçlü tarihi bağlara dayandığını söyledi. Bahçıvan bugün iki ülkede de ilişkilerin her alanda geliştirilmesi yönünde güçlü bir iradenin olduğunu kaydetti. 2020 yılında yaklaşık 322 milyon dolarlık bir ticaret hacmi olduğunu belirten Bahçıvan, Türkiye’nin 173 milyon dolar ihracat yaparken Tacikistan’dan yaklaşık 149 milyon dolarlık ithalat yaptığını dile getirdi. İki ülkenin 1994-2020 arası dönemdeki yatırım ilişkilerine bakıldığında, Tacikistan’da 600 milyon doları aşkın Türk müteahhitlik yatırımları olduğunun bilgisini veren Bahçıvan, bu verilerin her iki ülkenin mevcut potansiyelinin oldukça altında olduğunu ve ülkeler arasındaki güçlü ilişkilerin ekonomiye de yansıması gerektiğini ilave etti.
Son 10 yıl boyunca ekonomik büyüme sağlamış olan Tacikistan’ın, makroekonomik istikrarı sağlamak ve özel sektörün geliştirilmesi için gerekli altyapıyı oluşturmak amacıyla önemli adımlar attığına dikkat çeken Bahçıvan, pazar ekonomisine geçiş, özelleştirme, anayasal reformlar gibi konularda gelişmeler sağlandığını ve yatırım ortamının iyileştirildiğini aktardı. Bahçıvan, kalkınma stratejisi kapsamında, diğer sektörler yanında altyapı ve enerji sektörünün de geliştirilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Bahçıvan, Dünya Bankası’nın “İş Yapma Kolaylığı 2020 Listesi”nde Tacikistan’ın bir önceki yıla göre 20 sıra yukarı çıkmış olmasının, atılan adımların somut başarısı olduğunu belirtti. Türkiye-Tacikistan ekonomik ilişkilerine sektörel açıdan bakıldığında, tarım ve müteahhitlik sektörlerinin her iki ülke açısından da güçlü olduğu olduğunu söyleyen Bahçıvan, bunun yanı sıra son yıllarda, Türk firmalarının Tacikistan’da perakende sektörü ve sanayi alanlarında yaptığı yatırımların ön plana çıktığına işaret etti. Bahçıvan ayrıca Tacik iş insanları tarafından yapılan büyük çaplı yatırımlarda, Türk iş insanları ve Tacikistan’da yerleşik Türk sermayeli firmaların büyük payı olduğunu anlattı.
Özellikle sağlık altyapısı ve ilaç sektöründe, Türkiye’nin yapmış olduğu yatırımların iki ülke arasındaki ilişkilere önemli ivme kazandırdığını vurgulayan Bahçıvan, Türk firmaları açısından; elektrik enerjisi üretimi, ilaç, medikal cihazlar, gıda işleme ve paketleme, madencilik, dijital ekonomi ve turizmin fırsatlar sunan sektörler olarak öne çıktığını kaydetti. Türk ürünlerinin kalite ve fiyat anlamında Tacikistan pazarında önemli bir konumda olmasının ve Tacik tüketicilerin güvenini kazanmış olmasının, ihracatçılar ve yatırımcılar için çok önemli bir avantaj olduğunun altını çizen Bahçıvan, Tacikistan’ın Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri ile (Rusya, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Beyaz Rusya ve Ermenistan) serbest ticaret anlaşması bulunmasının ve önemli coğrafi konumu nedeniyle 3,5 milyarlık nüfusa açılan stratejik bir kapı konumunda olmasının Tacikistan’ı cazip kılan bir diğer önemli özellik olduğunu hatırlattı. Bahçıvan, bütün bu avantajları ile büyük potansiyeli bulunan Tacikistan pazarını doğrudan hedefleyen stratejiler geliştirme ve ikili ticari ilişkileri artırma noktasında sanayicilere önemli sorumluluklar düştüğünü dile getirdi.

Türkiye’nin Duşanbe Büyükelçisi
Emre Zeki Karagöl
Açılışta konuşan Türkiye’nin Duşanbe Büyükelçisi Emre Zeki Karagöl, Bakanlık tarafından kendilerine verilen talimat doğrultusunda iş dünyası ile yakın ilişki kurmak için harekete geçtiklerini söyledi. Tacikistan piyasasında büyük bir Türkiye sevgisi ve Türk mallarına ilişkin olumlu bir algı olduğunu vurgulayan Karagöl, Batılı ülkelerin ülke pazarına girmediğini, en çok Türk, Rus, Çin ve Güney Kore mallarının bulunduğunu aktardı. Kaliteli ürün denilince akla Türk mallarının geldiğini vurgulayan Karagöl, 90’lı yıllarda pazara giren Türk iş insanlarının yoğun rekabet koşulları yaşamadığını anlattı. Türk iş insanlarının diğer pazarlara nazaran Tacikistan’da çok sorun yaşamadığının altını çizen Karagöl, Tacikistan’ın Türk iş insanlarının daha çok yatırım yapmasını beklediğini dile getirdi. Tacikistan’da yatırım yapılmamış piyasalar için bir proje yaptıklarını anlatan Karagöl, Türkiye’den sektörel gruplar oluşturarak Tacikistan’da ikili görüşme organize ettiklerini ekledi.

Tacikistan’ın Ankara Büyükelçisi
Mahmadali Rajabiyon
Tacikistan’ın Ankara Büyükelçisi Mahmadali Rajabiyon ise konuşmasında iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 30. yılını kutladıklarını söyledi. Tacikistan’ın yatırım için güvenli ortamı siyasi, hukuk ve altyapı olarak hazır olduğunu belirten Rajabiyon, Covid-19 nedeniyle iş birliği planlarının biraz ertelendiğini ancak video konferanslar yoluyla ilişkilerin geliştirilmesini sürdürdüklerini kaydetti. Türkiye’nin Tacikistan’ın en önemli ticari ortaklarından biri olduğunu vurgulayan Rajabiyon, 1 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmanın mümkün olduğunu anlattı. Tacikistan’da 90 müşterek ya da Türk sermayeli şirketin faaliyette olduğunun bilgisini veren Rajabiyon, Türkiye’den yapılan yatırımın 200 milyon dolar olduğunu ifade etti. İki ülke arasında ekonomik sosyal kültürel bağların güçlendirilmesi için TİKA’nın başarılı çalışmalar yürüttüğüne değinen Rajabiyon, Tacikistan’ın ekonomi, ticaret ve sanayileşme alanında Türkiye’nin tecrübelerini değerli bulduğunu vurguladı.

Ardından Tacikistan Ticaret, İş Birliği ve Yatırım Fırsatları başlıklı sunumuyla Ticaret Bakanlığı Duşanbe Ticaret Müşaviri Muhammed Emrah Soğancı, ülkedeki ekonomik durum ve sektörler hakkında ayrıntılı bilgiler verdi. Soğancı, Tacikistan’ın Türki cumhuriyet zannedildiğini ama Farsi bir topluma sahip olan Tacikistan’ın dilinin Tacikçe olduğunu söyledi. Yüzde 93’ü dağlık bir ülke olan Tacikistan’ın 9.5 milyon nüfusa sahip olduğunu belirten Soğancı, ülkenin GSYİH’sinin 7,90 milyar dolar olduğunu dile getirdi. Tarım ağırlıklı bir ülke olan Tacikistan için Rusya’dan gönderilen işçi dövizlerinin ülke için önemli bir kaynak olduğunu vurgulayan Soğancı, İsviçre ve Kazakistan ile birlikte en büyük ihracat pazarlarından birinin Türkiye olduğunu kaydetti. Ülkenin güçlü yönünün Şangay İş Birliği Örgütü ve BDT üyesi olması olduğunu, zayıf yönünün ise banka ve sigorta sistemi ile işgücü teminindeki zorluk olduğunu ifade eden Soğancı, siyasi ilişkilerin iyi olmasının fırsat, lojistikte yaşanan sorunların ise tehdit olduğunu ekledi.
Sonrasında İSO Genel Sekreter Yardımcısı Burçin Değirmencioğlu’nun moderatörlüğünde yapılan Tacikistan’da İş Yapan Firma Deneyimleri başlıklı panelde DEİK Türkiye-Tacikistan İş Konseyi Başkanı Cihangir Fikri Saatçioğlu, Tek-Çelik İç ve Dış Tic. İnş. San. A.Ş. Genel Müdürü İrfanuddin Güven, Coca-Cola İçecek A.Ş. Tacikistan Bölge Müdürü Sunay Şanlı, Beta Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş Genel Müdürü Fatma Uğur Ersöz, AKIA Otomotiv Tacikistan Bölge Müdürü İsmail Şahin ve Evyap Sabun Yağ Gliserin San. ve Tic. A.Ş. Tacikistan Bölge Müdürü Mehmet Ermiş, Tacikistan pazarındaki deneyimlerini dinleyicilerle paylaştı. Dinleyicilerden gelen sorular da panelistler tarafından yanıtlandı.